Stéphane Lutier
Serie: “Grafs en París” - 1997
Fotografía en branco e negro - 25 x 20 cm
 
Stéphane Lutier
Serie: “Grafs en París” - 1997
Fotografía en branco e negro - 20 x 25 cm
 
 
 
 

Os blogs como ferramentas comunicativas

Ana Belén Fernández
Universidade de Vigo


O constante desenvolvemento dos servizos e aplicacións que hoxe nos brinda Internet, lévanos cada vez máis a unha profesionalización do lector como usuario interactivo que, día a día, participa de foros, de chats, utiliza o correo electrónico, o Messenger, visita os portais corporativos e, nos últimos meses, acode masivamente aos blogs ou bitácoras.

Do concepto

Segundo a Wikipedia 1, un blog é “un sitio WEB onde se recompilan cronoloxicamente mensaxes dun ou de varios autores sobre unha temática particular a modo de diario persoal, sempre conservando o autor a liberdade de deixar publicado o que crea conveniente”.

A isto debemos sumar que os weblogs usualmente están escritos cun estilo persoal e informal, feito este que contribúe a que se caractericen pola interactividade, especialmente se os comparamos cos sitios web tradicionais, xa que a súa actualización permanente permite aos visitantes responderen en tempo real ás novas entradas.

Este é o motivo que leva a que moitas veces os blogs acaben sendo considerados como ferramentas sociais e de encontro, utilizados para coñecer e contactar con persoas que se dedican a temas similares, de forma que acaban funcionando como unha verdadeira comunidade. De feito, os blogs poden resultar moi interesantes para o usuario de cara á procura de infor-mación, xa que incorporan contidos, suxestións e recursos que as persoas usuarios poden vincular á súa vida diaria de intereses, motivando que nas bitácoras se consiga unha colaboración mutua entre persoas con intereses comúns, que ofrecen e constrúen información de forma colaborativa.

A este aspecto, que xustifica en gran medida o éxito social dos blogs, debemos sumar tamén o fácil acceso e manexo, así coma o efecto dominó que causa o feito de os lectores se animaren mutuamente a participar das bitácoras e a crear unha propia, chegado o caso.

Da situación actual

En España este fenómeno, que en decembro de 2004 acadaba en EEUU os 5’5 millóns de páxinas, foise desenvolvendo fortemente durante o 2005 de forma que a xa denominada “blogosfera” española totalizou a día de hoxe máis de 800.000 sitios. Este boom vén xustificado polo feito de que o 80% dos blogs españois que están en activo se crearon en 2005, segundo datos ofrecidos por Microsoft 2.

Fundamentalmente, estas weblogs están orientadas a comu-nidades de interese que permiten compartir información, experiencias etc. entre perfís similares, de aí que existan blogs persoais, profesionais, corporativos, temáticos, multimedias e outros que se limitan en exclusiva a ofertaren ligazóns, por exemplo, de webs interesantes que os navegantes achen na rede.

En Galicia, calcúlase que hai perto dun milleiro de blogs, estando a maior parte delas escritas en galego 3. Neste sentido, lembraremos que xa se pode visitar o primeiro buscador de bitácoras en galego: blogalego.com, que a día de hoxe abrangue 280 bitácoras na nosa lingua.

Os bloggers

Segundo a I Enquisa para webloggers e lectores de blogs, realizada en 2004 co propósito de analizar o perfil de uso destes weblogs no ámbito da fala hispana 4:

- Os weblogs persoais son os máis lidos, seguido polos tecnolóxicos. Entre os webloggers esta tendencia é a máis acusada, mentres que os lectores non webloggers prestan tanta atención aos temáticos sobre internet e á tecnoloxía como aos diarios persoais.

- Os webloggers e lectores procuran as súas pequenas doses de información tratada de “ti a ti” todos os días, mesmo varias veces ao día, a calquera hora e preferen-temente desde o seu fogar.

- O tempo diariamente dedicado ao weblog é de media hora, aínda que é importante o número de webloggers que reservan unha ou dúas horas ao mantemento do seu diario, xa que o grao de compromiso cos lectores é moi alto.

- O weblogger é un internauta veterano, con máis de cinco anos de usuario ás súas costas e amante dos gadgets. A maior parte dos lectores de bitácoras naceu a finais da década dos 70 ou principios dos 80, polo que teñen entre 20 e 30 anos e son fundamentalmente homes.

As bitácoras e a revolución mediática

Ademais das características sinaladas ata o de agora, os weblogs tamén son utilizados como ferramentas de fidelización polos medios dixitais e no mundo xornalístico 5.

Tanto é así que este novo tipo de medios ofrece notables potencialidades para a diversidade informativa, xa que para moitos cidadáns os blogs se están a converter na súa canle preferida de información debido á perda de credibilidade dos medios tradicionais 6, -no caso español isto foi algo especialmente subliñado desde os atentados do 11 de marzo e o tratamento mediático que esta catástrofe tivo-, xa que as bitácoras enfocan os temas desde unha perspectiva ben distinta: con moitas doses de opinión e un pouco de confidencia que o público agradece 7 e que contribúe á súa fidelización como lectores e usuarios.

Deste xeito, o poder de publicar esténdese ao público, e os medios tradicionais perden o privilexio de seren os intermediarios exclusivos nos procesos de comunicación pública. Cando os usuarios dos medios se converten en subministradores de contido e en críticos do sistema mediático, entón o concepto e as funcións dos medios tradicionais e do xornalismo se afrontan a un cambio radical 8. Tanto é así que, se cada segundo se crea un novo blog, se prevé para o 2021 que os “cidadáns xornalistas” producirán a metade das noticias mundiais, sen que isto leve a significar a desaparición dos medios tradicionais tal e como hoxe os coñecemos. Lonxe da morte dos mass media, estes terán que se adaptar ás novas circunstancias socio-culturais e incorporar ao seu labor diario o traballo desenvolvido nas bitácoras.

Os blogs e o peso dos consumidores fronte a organizacións públicas e privadas

A todo isto, non debemos esquecer que estas bitácoras están a cambiar as relacións entre consumidores e organizacións, xa que se están a converter en fontes fiables de información para os consumidores, ao actuaren como fonte complementaria ás notas de prensa das compañías e á información publicada nos medios tradicionais e revistas profesionais.

Os blogs permiten aos consumidores dun produto ou servizo expresarse libremente sen ningún tipo de censura, o que os converte no medio adicional idóneo para obter información e compartir opinións sobre unha organización e os seus produtos ou servizos, exactamente aquilo que non ofrecen os sitios corporativos tradicionais 9.

Efectivamente, esta canle de queixas dos consumidores vén simplificar o proceso existente ata o momento, en que a presentación de “follas de reclamación”, ou a queixa personalizada atopan un punto de desafogo en que os consumidores se agrupan e definen as súas forzas como tales, para adquiriren máis peso social e económico fronte ás empresas e institucións.

A pesar deste aspecto que brindan os blogs ás organizacións como canle de queixas sobre os seus servizos e produtos, tamén teñen outras vertentes para elas.

Así, o pasado 6 de abril presentouse o primeiro estudo sobre o papel que os weblogs teñen na comunicación empresarial en España. Na presentación, levada a cabo polo grupo BPMO estudáronse como está a cambiar o modo en que as empresas se comunican e interactúan cos seus públicos coa chegada das novas tecnoloxías. É por iso que este fenómeno está a conseguir que empresas de todo o mundo estean atentas a este novo espazo de comunicación en que un cliente enfurecido pode expresar libremente o seu descontento a milleiros de persoas. Así, algunhas compañías que apostaron pola creación de blogs externos, como é o caso de Benetton, Sanitas, General Motor ou Tele5, atopan nos seus weblogs unha vía de comunicación idónea para se relacionaren cos seus públicos obxectivos 10.

Mais existe outra vertente dos blogs de certo perigo para as organizacións que non é outra que exerceren de vixías dos contidos neles incluídos. Efectivamente, contar cun blog corporativo pode subliñar unha imaxe de preocupación polos clientes por parte da organización, mais se esta bitácora non está coidada, actualizada de forma permanente, e estruturada pode converterse nun verdadeiro motor de boicot para a organización, deitando á luz rumores, problemas de fabri-cación, ou problemáticas laborais sobre as que a organización –polo motivo que for- non poida facer declaracións públicas nin desmentidos. Un exemplo deste uso dos blogs, ocorre na planificación e na xestión das campañas electorais, en que os blogs poden acabar por se converteren en medios de destrución da imaxe do/a candidato/a ou do seu grupo político. Este, principalmente, é o motivo polo que aínda hai moitas empresas e institucións que amosen as súas reticencias á hora de deseñaren, xestionaren e poñeren en marcha un blog corporativo.

En definitiva

Nos nosos días, os blogs están a acadar cada día un maior espazo informativo e cultural na nosa sociedade xa que, baseándose no seu fácil acceso e no seu simplificado manexo, os usuarios acudimos a eles para coñecermos distintas opinións sobre informacións que resultan do noso interese, ben sexa sobre temas específicos que de forma persoal nos parecen relevantes, ou para participarmos de foros e entrarmos en contacto con outras persoas que teñen intereses comúns.

Mais aproveitando estas circunstancias, os blogs tamén están comezando a ser obxecto de estratexias de imaxe e relacións públicas de mans de organizacións públicas e privadas (empresas e institucións, en que tamén incluímos os mass media tradicionais) que vén neles un medio para chegaren aos seus públicos obxectivo e xerar neles unha imaxe interesada de preocupación por temas específicos, polo avance tecnolóxico (no que as organizacións non queren quedar anquilosadas) e polo propio usuario, que no momento actual ou no futuro acabarán consumindo o produto ou servizo que oferta esa organización.

1 http://es.wsikipedia.org, consultado o 27 de abril de 2006.
2 Mujer de hoy, n.º 365, 8/04/2006, páx. 25.
3 Código Cero, revista de novas tecnolóxicas de Galicia, n.º 43, marzo 2006, páx.36.
4 A.A.V.V., Digiworld2005, Telecomunicaciones, Internet, Audiovisual. Los retos del mundo digital, edit. IDATE Foundation, Madrid, 2005. Páx. 265.
5 IBIDEM.
6 www.dosdoce.com (17/03/2006).
7 ABC, 6/02/2005.
8 ABC, 6/02/2005.
9 www.dosdoce.com (17/03/2006).
10 www.comunicar.info (10/04/2006).

 
 

   Atrás       Subir